“Affiliate Marketing คืออะไร ? ”
เมื่อถามคำถามนี้ออกไป คนส่วนใหญ่ก็จะทำหน้าเหรอหรา อะไรน่ะ ไม่รู้จักไม่เคยได้ยินมาก่อน มีอีกส่วนที่น้อยกว่ามาก ๆ ที่บอกว่าเคยได้ยินแต่ไม่รู้ว่ามันคืออะไร ทราบแต่ว่าต้องเกี่ยวข้องกับอินเตอร์เนทไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง แต่มีไม่กี่คนที่จะสามารถตอบได้อย่างชัดเจน เพราะฉะนั้นตรงนี้คนที่รู้แล้วก็ไม่ต้องอ่านก็ได้ แล้ว affiliate marketing มันคืออะไรล่ะ เนื่องจากมันเกี่ยวข้องกับพฤติกรรมเกี่ยวกับการใช้อินเตอร์เนทกับเว็บไซต์ ก็ต้องย้อนไปในสมัยที่เราเริ่มรู้จักอินเตอร์เนทและเว็บไซต์กันใหม่ ๆ บริษัทหรือองค์กรขนาดใหญ่ ๆ เท่านั้นจึงจะสามารถมีเว็บไซต์หรือสร้างเว็บไซต์เองได้ เนื่องจากต้องใช้ทรัพยกรมหาศาล หลังจากที่มีเว็บสำเร็จรูปออกมา เว็บไซต์สามารถสร้างขึ้นได้อย่างง่ายดาย คนไม่จำเป็นต้องมีความรู้ทางด้านซอฟต์แวร์ลึกซึ้งก็สามารถสร้างเว็บไซต์ได้ ท่านคงไม่ปฏิเสธหรอกนะว่า เว็บไซต์ถูกมองว่าเป็นเพียงส่วนเสริมแต่งให้กับองค์การหรือบริษัทเพื่อแสดงรายละเอียด ให้ข้อมูลสินค้า หรือบริการให้กับบุคคลอื่น ๆ ที่สนใจ ถ้าจะมองในแง่การตลาด เว็บไซต์เป็นเพียงเครื่องมือสร้างภาพพจน์ให้กับบริษัทหรือที่ดีขึ้นมาหน่อยเป็นเพียงช่องทางการเผยแพร่และประชาสัมพันธ์
ปัจจุบันหลายคนก็ยังคิดเช่นนั้นอยู่ คือยังมองเห็นว่าเว็บไซต์และอินเตอร์เนท ไม่สามารถสร้างยอดขายได้โดยตรง หลายคนยังคิดว่าจะมีใครกล้าซื้อสินค้าหรือบริการผ่านทางอินเตอร์เนท และหลายคนยังคงใช้เว็บไซต์เป็นเสมือนโบรชัวร์สินค้า แล้วให้ลูกค้าติดต่อผ่านทาง e-mail หรือโทรศัพท์มาติดต่อเพื่อสั่งซื้อสินค้า และนัดชำระเงิน แต่ปัจจุบันมีสักกี่รายที่ใช้เว็บไซต์เป็นร้านค้าออนไลน์ที่ผู้บริโภคสามารถเลือกชม เลือกซื้อ และตัดสินใจชำระเงินกันเลยในเวลานั้น
จากข้อมูลสำนักงานสถิติแห่งชาติปี 2548 ในส่วนของผู้ประกอบการทั้งหมดทั่วประเทศมีสถานประกอบการเพียงร้อยละ 4.7 เท่านั้นที่มีเว็บไซต์ โดยที่เว็บไซต์ส่วนใหญ่มีวัตถุประสงค์เพื่อการโฆษณา ประชาสัมพันธ์ และติดต่อสอบถามข้อมูลเป็นส่วนใหญ่หรือร้อยละ 61 ในกลุ่มที่มีเว็บไซต์นี้มีเพียงร้อยละ 0.6 เท่านั้นที่มีการขายสินค้าหรือบริการทางอินเตอร์เนท นอกจากนี้มีคนทำงานเพียงร้อยละ 1 เท่านั้นรวมบุคลกรที่มีทักษะในระดับต่ำและสูงทั้งหมดหรือมีจำนวน 359,274 คนที่ทำงานในด้าน ICT หากแยกเฉพาะบุคลากรที่ทำงานด้านซอฟต์แวร์แล้วเหลือเพียง 25,373 คนในปี 2548
ก็เลยคุยนอกเรื่องไปเสียไกล ก็ขอวกเข้ามาพูดถึงเรื่องที่สำคัญก่อน นั่นก็คือนิยามของการตลาดรูปแบบนี้ เมืองไทยยังมีคนรู้จักไม่มาก เพราะการตลาดแบบนี้กำเนิดขึ้นในปี 1994 แล้วเริ่มแพร่หลายในต่างประเทศในปี 1996 รวมแล้วก็ได้ประมาณ 10 ปีเอง
การตลาด affiliate เนื่องจากไม่มีการนิยามเป็นภาษาไทยอย่างเป็นทางการ ก็ต้องขอยืมนิยามมาจากต่างประเทศมาแปลก็แล้วกัน จาก www.affilipedia.com เขานิยามคำว่า Affiliate Marketing คือ การทำการตลาดโดยอาศัยความสัมพันธ์ระหว่างเจ้าของเว็บไซต์และผู้ค้า(เจ้าของสินค้า)โดยที่ผู้ค้า(เจ้าของสินค้า)จะให้ค่าป่วยการหรือค่านายหน้าให้กับเจ้าของเว็บไซต์ (ที่เป็นสมาชิกสาขา)ซึ่งเชื่อมโยงหรือมีลิ้งค์เสนอขายสินค้าหรือบริการไปยังเว็บไซต์ของเจ้าของสินค้า มีอีกสองคำที่เกี่ยวข้องกัน คือคำว่า publisher กับ advertiser ตอนแรกที่จะสมัครเข้าเป็นสมาชิกเจอ 2 คำนี้ทำเอางง ไปพักใหญ่เลย มาดูความหมายของมันดีกว่าค่ะ
เนื่องจากว่า affiliate หรือ สมาชิกสาขา ไม่รู้ว่าจะแปลให้ตรงตัวยังไง เริ่มแรกก็ว่าจะใช้สมาชิกภาคี เอาเป็นใช้สมาชิกสาขา เพราะมันก็หมายถึงเราเป็นสาขาหรือตัวแทนจำหน่ายสินค้าให้นั่นแหละ ส่วนใหญ่จะเป็นฝ่ายตีพิมพ์(โฆษณา)ลงในเว็บไซต์และนิตยสารอิเลคโทรนิกส์ หรืออีซีน ดังนั้นเราจึงเรียกคนกลุ่มนี้ว่า ผู้แทนโฆษณา หรือ publisher นั่นเอง ดังนั้นจากลักษณะงานหรือความรับผิดชอบ affiliate กับ publisher ส่วนใหญ่คือคนกลุ่มเดียวกันค่ะ
ส่วนผู้ค้า หรือ เจ้าของสินค้า/บริการ เป็นคนทำโฆษณาสินค้าของเขาในรูปแบบลิงค์ประเภทต่าง เช่นลิงค์ภาพ ลิงค์ข้อความหรือลิงค์อื่น ๆ ให้เราเอาลิงค์ไปแปะไว้บนเว็บไซต์ของสมาชิกสาขา เราจึงเรียกเขาว่า ผู้โฆษณา หรือ Advertiser
การตลาดแบบสมาชิกสาขา (affiliate) เป็นการทำการตลาดบนช่องทางอินเตอร์เนท ที่ผู้ค้า(เจ้าของสินค้า/บริการ)จ่ายค่านายหน้า (สำหรับเรื่องประเภทของค่านายหน้าหรือรูปแบบต่างตอบแทนจะเอาไปเขียนในบทถัดไป) ให้กับสมาชิกเป็นการตอบแทนสำหรับการการกระทำที่เกิดจากลิงค์ประเภทภาพกราฟฟิกหรือลิงค์ข้อความที่วางอยู่ในเว็บไซต์ของสมาชิกกลุ่ม ตามเงื่อนไขของเจ้าสินค้า/บริการ
กำเนิดการตลาดแบบสมาชิกสาขา (affiliate Marketing)
การตลาดแบบสมาชิกสาขาที่โด่งดัง เริ่มต้นมาจากงานเลี้ยงค้อกเทลแห่งหนึ่ง Jeff Bezos ซึ่งเป็น CEO และผู้ก่อตั้งเว็บไซต์ Amazon.com ได้คุยกับแขกคนหนึ่งในงานที่ต้องการขายหนังสือ(ของ Amazon) ในเว็บไซต์ของเธอ
ทำให้ Bezos ได้คิดว่า ทำไมผู้หญิงคนนั้นไม่ลิงค์เว็บไซต์ของเธอมาที่เว็บไซต์ Amazon แล้วก็รับค่านายหน้าจากหนังสือที่เธอขายได้ล่ะ ไม่นานจากนั้น Amazon ก็ได้แนะนำโปรแกรมสมาชิกของอเมซอน (Amazon Associate Program) ซึ่งเป็นความคิดพื้นฐานง่าย ๆ โดยที่สมาชิกของ Amazon จะวางแบนเนอร์ลิงค์หรือลิงค์ข้อความของหนังสือแต่ละเล่มบนเว็บไซต์ของสมาชิกหรือวางลิงค์ของ Amazon แล้วส่งไปยังหน้าโฮมเพจของ Amazon โดยตรงเลย
เมื่อผู้เข้าชมคลิ๊กจากเว็บไซต์ของสมาชิกสาขาผ่านไปยังเว็บไซต์ Amazon.com แล้วเกิดซื้อหนังสือขึ้นมาเล่มหนึ่ง สมาชิกก็จะได้รับค่านายหน้า ด้วยความคิดนี้เอง Bezos ก็ได้สร้างโปรแกรมสมาชิกสาขา (affiliate program) ของ Amazon.com ขึ้นในเดือนกรกฎาคม 1996
Amazon เป็นบริษัทที่ทำให้โปรแกรมนี้ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง แต่ Amazon ก็ไม่ใช่บริษัทแรกที่ริเริ่มแนวความคิดเรื่องโปรแกรมสมาชิกสาขาเป็นแห่งแรก Brad Waller ประธานกรรมการการพัฒนาธุรกิจและสมาชิกสาขา ของ Epage หรือ hxxp://www.ep.com กล่าวว่า โปรแกรมสมาชิกสาขาของ Epage เริ่มขึ้นครั้งแรกในเดือนเมษายน 1996 ดังที่มีหลักฐานใน The CDNow Story: Rags to Riches on the Internet ซึ่งเป็นโปรแกรมสมาชิกสาขาของ CDNow ที่ออกมาก่อนโปรแกรมของ Amazon เป็นปี
ในเดือนพฤศจิกายน 1994 ก่อนที่จะมีเว็บไซต์ Amazon.com เกิดขึ้นเกือบปีเต็ม CDNow ของ hxxp://www.cdnow.com ได้เริ่มนำโปรแกรมซื้อผ่านเว็บ หรือ buyweb มาใช้ โดยที่ CDNow เป็นบริษัทแรกที่นำเอาหลักการของโปรแกรมสมาชิกสาขาหรือสมาชิกมาใช้เป็นรายแรก ด้วยแนวคิดที่ว่า คลิ๊กซื้อคลิ๊กผ่านหน้าร้านออนไลน์แต่ละร้าน ด้วยโปรแกรมซื้อผ่านเว็บ (หรือ buyweb)
แล้วมันทำงานอย่างไร
CDNow มีแนวคิดที่ว่าเว็บไซต์ด้านดนตรีน่าจะมีบทวิจารณ์หรือรายชื่ออัลบั้มในหน้าเว็บเพื่อที่ผู้เข้าชมของพวกเขาอาจจะรู้สึกสนใจซื้อก็ได้หรือเสนอลิงค์ที่อาจจะพาผู้เข้าชมไปยังเว็บไซต์ CDNow โดยตรงเพื่อซื้ออัลบั้มพวกนี้ก็ได้
แนวคิดที่จะให้เกิดการซื้ออัลบั้มจากสถานที่ห่างไกลจึงเริ่มเกิดขึ้นเป็นผลมาจากการสนทนากับผู้พิมพ์โฆษณาดนตรีรายหนึ่งที่ชื่อ Geffen Records (hxxp://www.feffen.com) ในช่วงฤดูใบไม้ร่วงในปี 1994 สิ่งที่ Geffen Records ต้องการก็คือ การจัดการเกี่ยวกับการขายซีดีของศิลปินในสังกัดโดยตรงจากเว็บไซต์โดยที่ไม่ต้องการทำการขายเอง ดังนั้น Geffen Records จึงได้ขอให้ CDNow ออกแบบโปรแกรมที่สามารถทำให้ได้ผลอย่างที่ต้องการ
Geffen Records รู้ดีว่า CDNow สามารถลิงค์จากอัลบั้มศิลปินโดยตรงจากเว็บไซต์ไปยังเว็บไซต์ของ Geffon ได้ โดยการส่งผ่านหน้าเว้บโอมเพจของ CDNow แล้วไปยังหน้าเว้บดนตรีของศิลปินแต่ละรายได้โดยตรง โดยการเชื่อมโยงระหว่าง Geffen Records กับ CDNow ระบบการตลาดแบบสมาชิกสาขาหรือ affiliate marketing จึงได้ถือกำเนิดขึ้น
