ญี่ปุ่นเดินหน้าเจรจาเข้าร่วมเป็นสมาชิกข้อตกลงกลุ่มการค้าเสรี "ทีพีพี" (Trans-Pacific Partnership) กับสหรัฐฯ คณะเจรจาเยือนวอชิงตันสัปดาห์นี้แม้ว่าจะมีอุปสรรคหลายด้าน ทั้งกระแสคัดค้านจากอุตสาหกรรมภายในประเทศที่ได้รับผลกระทบและเสียงต่อต้านจากอุตสาหกรรมคู่แข่งในสหรัฐฯ อย่างไรก็ตาม นายโยชิโกะ โนดะ นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น ได้ประกาศชัดเจนว่า การเจรจาเพื่อเข้าร่วมเป็นสมาชิกทีพีพีนั้นถือเป็นนโยบายเศรษฐกิจที่สำคัญในอันดับต้นๆ ขณะที่สหรัฐฯเองก็ย้ำว่า ทีพีพีเป็นกลไกสำคัญในการผลักดันอุตสาหกรรมการผลิตและการส่งออกของสหรัฐฯ เช่นกัน
ญี่ปุ่นได้รับแรงกดดันหลายทางให้ต้องเร่งตัดสินใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากเกาหลีใต้ซึ่งภายในระยะไม่กี่ปีที่ผ่านมา ได้ลงนามทำข้อตกลงการค้าเสรีแบบทวิภาคีกับหลายประเทศรวมทั้งสหรัฐอเมริกาและสหภาพยุโรป (อียู) ทำให้อุตสาหกรรมรถยนต์และอิเล็กทรอนิกส์ของเกาหลีใต้มีความได้เปรียบสินค้าของญี่ปุ่นในตลาดเหล่านั้น และอันที่จริงสินค้าส่งออกของญี่ปุ่นบางรายการ เช่น รถยนต์ ก็เริ่มสูญเสียความสามารถในการแข่งขันตั้งแต่ก่อนที่เกาหลีใต้จะทำข้อตกลงเอฟทีเอกับสหรัฐฯ อยู่แล้ว สะท้อนจากส่วนแบ่งการตลาดของโตโยต้าในตลาดรถยนต์นั่งส่วนบุคคลของสหรัฐฯ ระหว่างปี 2551 - 2554 ลดลงจาก 16 % เหลือเพียง 12 % ขณะที่ส่วนแบ่งของรถยนต์ค่ายฮุนได เกีย ออโตโมทีฟ กรุ๊ป จากเกาหลีใต้ เพิ่มขึ้นจาก 4 % เป็นเกือบ 10 % ในตลาดเดียวกันและช่วงเวลาเดียวกัน (ข้อมูลจากกระทรวงการค้าญี่ปุ่น) นายโนดะ นายกรัฐมนตรีของญี่ปุ่น กล่าวในวันประกาศแผนเริ่มเจรจากับประเทศสมาชิกกลุ่มทีพีพีเพื่อปูทางสู่การเข้าร่วมของญี่ปุ่นว่า เพื่อสร้างความมั่งคั่งและมั่นคงทางเศรษฐกิจให้แก่คนรุ่นต่อๆไป และเพื่อพัฒนาสังคมให้มีความแข็งแกร่ง ญี่ปุ่นจำเป็นต้องบุกเจาะเข้าหาศักยภาพการเติบโตของเอเชีย-แปซิฟิก
การเข้าร่วมโต๊ะการเจรจาของญี่ปุ่นนับว่ามีนัยสำคัญต่อสหรัฐฯและสมาชิกประเทศอื่นๆ ของกลุ่มทีพีพี เพราะการได้ญี่ปุ่นเข้าร่วมก็เท่ากับการได้ประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นอันดับ 2 ของโลกเข้ามาร่วมกลุ่ม และเท่ากับเป็นการเพิ่มขนาดและประโยชน์ให้กับข้อตกลงที่จะเกิดขึ้น ซึ่งจนถึงขณะนี้ยังไม่ค่อยเป็นที่รู้จักในหมู่ประชาคมโลกมากนัก อย่างไรก็ตาม คาดว่าญี่ปุ่นคงต้องพบอุปสรรคอีกมากระหว่างการเจรจาขั้นต้นโดยเฉพาะจากอุตสาหกรรมภายในประเทศที่ได้รับผลกระทบ เช่น อุตสาหกรรมรถยนต์และสหภาพแรงงาน
กลุ่มการค้าเสรีทีพีพีก่อตั้งขึ้นในปี 2548 มีสมาชิกก่อตั้งได้แก่ประเทศบรูไน ชิลี นิวซีแลนด์ และสิงคโปร์ วัตถุประสงค์เพื่อยกเลิกภาษีศุลกากรระหว่างกันภายในระยะเวลา 10 ปี ต่อมามีจำนวนสมาชิกเพิ่มขึ้นกลายเป็น 9 ประเทศ คือ 4 ประเทศสมาชิกก่อตั้งกับ 5 สมาชิกใหม่ ได้แก่ สหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย มาเลเซีย เปรู และเวียดนาม
นอกจากญี่ปุ่นแล้ว ยังมีประเทศอื่นๆที่แสดงความสนใจที่จะเข้าร่วมกลุ่มทีพีพี ได้แก่ แคนาดา และเม็กซิโก นักวิเคราะห์ยังคาดหมายว่า สุดท้ายแล้วเกาหลีใต้และจีนก็อาจจะพยายามหาทางเข้าร่วมกลุ่มด้วยเช่นกัน และสำหรับกรณีของญี่ปุ่น การเจรจากับรัฐบาลสหรัฐฯ ในช่วงสัปดาห์นี้ (ซึ่งฝ่ายญี่ปุ่นมีนายทาเคชิ ยากิ ปลัดกระทรวงการต่างประเทศ เป็นหัวหน้าคณะและฝ่ายสหรัฐฯ มีนางเวนดี้ คัตเลอร์ ผู้ช่วยผู้แทนการค้าสหรัฐฯ เป็นหัวหน้าคณะเจรจา) นักวิเคราะห์มองว่าจะสำเร็จหรือไม่นั้น ก็ขึ้นอยู่กับว่า ญี่ปุ่นจะยอมยืดหยุ่นในการเจรจามากขึ้นหรือไม่ เพราะประสบการณ์ในอดีตชี้ให้เห็นว่า การเจรจาที่ล้มเหลวหลายครั้ง เป็นเพราะญี่ปุ่นมีสินค้ายกเว้น (จากรายการที่ต้องลด-เลิกภาษี)มากเกินไป ทำให้ข้อตกลงขาดน้ำหนักและไม่น่าดึงดูดใจ
